سازمان مجاهدین خلق؛ گروه انقلابی دیروز و عامل امپریالیسم امروز
نوشته جیم کَرِی در پرس نیوز؛ ترجمه مهدی حداد، بنیاد هابیلیان بهمن ۱۴, ۱۳۹۶
تاریخچه خشونت آمیز سازمان مجاهدین خلق باعث شده تنها دوستان آنان کسانی باشند که میخواهند به هر قیمت ممکن، رژیم ایران را عوض کنند.
اعتراضات اخیر در ایران باعث شد تا عدهای، برای اولین بار، با گروهکی از ایران راندهشده موسوم به سازمان مجاهدین خلق، و گروه سیاسی پوششی آن با نام شورای ملّی مقاومت ایران آشنا شوند. در حالی که مخاطبین سانههای غربی ممکن است نام مجاهدین خلق را شنیده باشند، اطلاعات لازم را درخصوص ماهیت این سازمان و شاخه سیاسی آن در اختیار آن ها قرار نداده اند. درعوض، این رسانه ها تجمعات مجاهدین را به شکل اعتراضات ضدحکومتی به تصویر می کشند و این گونه القا می کنند که خواسته تجمع کنندگان، مطالبه عمومی مردم ایران است. مشکل این تجمعات، که رسانه هایی نظیر فاکس نیوز، سالن، و واکس آن را به طور گسترده پوشش می دهند، این است که در ایران برگزار نمی شود. (۱)
رسانه های خبری چندگانه به جای انعکاس اعتراضات مردمی مشروع در ایران، اعتراضات در شهرهایی چون پاریس را پوشش می دهند، که مقر شورای ملی مقاومت است. علت پوشش رسانه ای اعتراضات مجاهدین این است که در آن شعار براندازی دولت انقلابی در ایران را سر می دهند، خواسته ای کاملاً متفاوت باآنچه معترضین در ایران میخواهند. (۲)
اما مجاهدین خلق و شورای ملّی مقاومت ایران واقعاً کیستند؟ چگونه این گروه، که ادعا می کند آمیزه ای سازوار از تشیع و مارکسیسم است (۳) و تا سال ۲۰۱۲ در فهرست تروریستی ایالات متحده قرار داشت (۴)، به متحد نزدیک سیاست خارجی آمریکا و ابزاری برای اعمال فشار بر ایران تبدیل شد؟ برای شناخت بهتر اینکه سازمان مجاهدین خلق چگونه خود را در عقد کشورهایی نظیر اسرائیل و آمریکا درآورد، باید تاریخچه کامل آن را بررسی کنیم.
منشأ مجاهدین خلق در ایران پیش از انقلاب
سازمان مجاهدین خلق در سال ۱۹۶۵ توسط شش عضو جداشده از نهضت آزادی ایران تأسیس شد. نهضت آزادی گروهی میانهرو بود که از اندیشه های محمد مصدق، نخستوزیر سابق ایران، پیروی میکرد.
بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق پیروان علی شریعتی، متفکر چپگرای شیعه بودند. (۵) این گروه از نهضت آزادی جدا شد؛ زیرا دیدگاه میانهرویی را که نسبت به دولت شاه اتخاذ کرده بودند، قبول نداشت.
سازمان مجاهدین خلق را پس از شکل گیری به عنوان بخشی از ائتلاف بزرگ انقلابی ضد شاه (که در آن جریان های مارکسیستی و لیبرال به راحتی در کنار هم فعالیت می کردند)پذیرفتند. این گروه همانند دیگر جریان های انقلابی، مخالف منافع غرب در ایران بود. در سالهای منتهی به انقلاب،
این گروه اقدامات خود را بر ضربه زدن به منافع ایالات متحده در ایران متمرکز کرد و در این راستا به ربودن داگلاس آرتور دوم (۶)، سفیر ایالات متحده و قتل هارولد پرایس، سرتیپ نیروی هوایی آمریکا، مبادرت کرد. آنها همچنین زنجیره ای از بمبگذاریها را در ایران ترتیب دادند که در بسیاری از آنها، شهروندان و داراییهای ایالات متحده مورد هدف قرار گرفت. (۷)
این گروه در زمان سقوط شاه، همگام با گروههای انقلابی اسلامی به فعالیت خود ادامه داد و حتی مدعی است که در افشای کودتای نوژه در سال ۱۹۸۰ که با هدف براندازی حکومت ترتیب داده شده بود، نقش داشته است. (۸)
این گروه در سال ۱۹۸۰ تلاش کرد که برای نامزدی ریاستجمهوری گزینههای خود را معرفی کند، اگرچه آن ها به علت عقاید متضاد با انقلاب اسلامی از سوی آیتالله خمینی فاقد صلاحیت شناخته شدند. چندی بعد این قضایا منجر به ایجاد تنش بین سازمان مجاهدین خلق و دولت ایران شد و در نهایت مجاهدین به حملات تروریستی علیه دولت مردان ایران روی آوردند. (۹)
در آن زمان، دولت انقلابی در ایران از سطح بالایی از حمایت مردمی برخوردار بود (۱۰) که این مسئله باعث شد در چشم آحاد وسیعی از مردمْ ادامه فعالیت سازمان مجاهدین خلق ناپذیرفتنی جلوه کند. طبیعتاً، این امر منجر به عدم مشروعیت سازمان مجاهدین خلق و در نتیجه فرار رهبر این گروه از ایران شد، فردی که در نهایت از فرانسه سر درآورد.
سازمان مجاهدین خلق در خارج از ایران: از گروهی انقلابی تا گروهکی ارتجاعی
با ناکام ماندن مجموعه عملیات تروریستی مجاهدین خلق علیه دولت انقلابی ایران، این گروه مجبور به گریختن به فرانسه شد (۱۱)، کشوری که سالها در آن باقی ماند. مجاهدین در سال ۱۹۸۶، در راستای توافقنامه ای میان و تهران و پاریس مبنی بر آزادکردن گروگانهای فرانسوی در ازای تحریم سازمان مجاهدین خلق، مجبور به ترک فرانسه شدند.
پس از اخراج از فرانسه، کشورهای زیادی نبودند که حاضر به پذیزش سازمان مجاهدین شوند و این گروه هم قادر باشد به آن جا نقل مکان کند، الا یک کشور که درگیر جنگ مستقیم با ایران بود:عراق صدام. با اینکه مجاهدین در هنگام اقامتشان در ایران بارها صراحتاً صدام را متجاوز خوانده بودند، اما اکنون با دولت عراق در مقابله با ایران دست به یکی کردند و نیرویی موسوم به ارتش آزادیبخش ملی ایران را تشکیل دادند.
ارتش آزادیبخش ملی در تهاجم به خاک ایران حتی از ارتش عراق ستیزه جوتر بود (۱۲)، تا آن جا که در زمان اعلام آتشبس توسط سازمان ملل، به خاک ایران حمله و تعدادی روستا را تخریب کرد. در این جا بود که سازمان مجاهدین خلق و گروههای وابسته به آن رسماً به تابعی از سیاست عراق، و بالتبع، سیاست سازمان سیا تبدیل شدند که از صدام در برابر ایران حمایت میکرد.
این دگرگونی هاهمچنین باعث بهبود روابط با اسرائیل شد (۱۳) و طرفین به تبادل اطلاعات در حوزه ایران روی آودند.
در این مقطع مرام سازمان مجاهدین خلق از اکثر ایرانیها (یا اکثر مردم جهان) فاصله گرفت و اساساً تبدیل به فرقه شد. گروه پیروی از قوانین مسعود رجوی را در دستور کار خود قرار داد، از جمله این قوانین طلاق گرفتن زنان مسن از شوهرانشان و ازدواج نکردن زنان جوان بود. (۱۴) همچنین سازمان مجاهدین خلق از پایبندی خود به مارکسیسم هم فاصله گرفت و در عوض، تفکراتی نظیر روابط گسترده با غرب، سرمایهداری، و آزادی مذهبی را اتخاذ کرد. (۱۵)
سازمان مجاهدین خلق پس از جنگ ایران و عراق تا سال ۲۰۰۳، زمانی که در عملیاتی محدود از سوی نیروهای عراقی برای مقابله با حمله آمریکایی ها شرکت کرد، به اقدامات تروریستی در خاک ایران ادامه داد. مجاهدین به همراه نیروهای ارتش عراق خود را تسلیم آمریکایی ها کردند، هرچند، برخلاف عراقی ها، از سوی دونالد رامسفلد، وزیر دفاع ایالات متحده، حائز «شرایطی ویژه» شناخته شدند (۱۶) که با آن در زمره غیرنظامیان طبقه بندی می شدند. اعطای عنوان غیرنظامی به جنگجویان مجاهد خلق به سبب مخالفت نآآن ها با حکومت ایران، اعتراض گروه های نخبگانی در آمریکا را در پی داشت، تا جایی که حتی صدای اندیشکده رند، که مرکزی است با گرایشات دست راستی، را درآورد. (۱۷) چنین عنوانی به این جنگجویان امکان می داد در هنگام بازداشت و حبس از حمایت های ویژه قانونی بهره مند شوند.
حضور سازمان مجاهدین خلق در عراق نفرت عمومی نسبت به ایشان در ایران را افزایش داد. در حالی که ایرانیان، گه گاه، به علت مطالبات مشروع خود، از جمله اصلاحات اقتصادی، اعتراض سر می دهند، هرگز گذشته را فراموش نمی کنند و به شدت مخالف دخالت آمریکا در امور داخلی کشورشان هستند. (۱۸)
دوستی جز امپریالیست‌ها ندارند
گذشته کثیف سازمان مجاهدین خلق نشان می دهد چرا تنها دوستان باقی مانده آنها کشورهای غربی و متحدین آنها هستند که به دنبال تغییر رژیم در تهران اند. این گروه همواره از نقش آفرینی در تلاش ها برای تغییر رژیم در ایران در ازای تحت حمایت قرارگرفتن و جذب منابع استقبال کرده است. سازمان مجاهدین خلق به زودی به ابزاری بدل شد که هر موجودیتی که در پی سرنگونی حکومت در تهران بود، از آن بهره می جست. از جمله اسرائیل که معمولاً از این گروه به عنوان منبعی برای درز اطلاعات استفاده می کند، بدون این که به آن ها باور داشته باشد. بارزترین نمونه این رابطه انتشار اطلاعاتی از جانب سازمان مجاهدین خلق بود که در آن ادعا میکرد ایران در حال توسعه فنآوری تسلیحات هستهای است. (۱۹) در حالی که نادرستی این ادعاها ثابت شد(۲۰)، آنچه موجب نفرت بیشتر از آنان شد، این بود که اطلاعات نادرست را موساد به آنها داده بود. (۲۱)
سازمان مجاهدین خلق همچنین مظنون به دست داشتن در قتل دانشمندان هستهای ایران است. (۲۲) گفته می شود زمانی که این گروه در اردوگاه نظامیان آمریکایی عراق موسوم به کمپ اشرف مستقر بوده، توسط موساد آموزش دیده،(۲۳) فرصت یافته است تا در داخل ایران به فعالیت های تروریستی پنهان بپردازد. (۲۴)
سازمان مجاهدین خلق خدمات خود به اسرائیل را در پروژههای دیگری نیز ادامه داد. برای مثال گفته می شود این گروه در سوریه، اطلاعات مربوط به جنگ حلب و سایر مناطق جنگی را در اختیار اسراییل قرار داده است. (۲۵) این گروه که پیشتر مورد تقبیح هر دو حزب سیاسی آمریکا بود، ناگهان به نورچشمی جریان نومحافظهکار تبدیل شد که با هرکدام از اعضای این جریان از نیوت گینگریچ گرفته تا رودی جولیانی ملاقات کردند (۲۶) و حتی از گروهی از نمایندگان سنا که برای ملاقات با اعضای آن ها به آلبانی سفر کرده بودند، پذیرایی کردند. (۲۷)
سازمان مجاهدین خلق در اعتراضات اخیر
سازمان مجاهدین خلق بااین که همچنان در ایران منفور است، هنوز برای ایالات متحده مهره ای ارزشمند محسوب می شود. زیرا هم تصویری از «ایرانیان مخالف حکومت» را فراهم می کند و هم در جایگاه مجرایی برای انتشار اطلاعات غلط به منظور اهریمنی جلوه دادن ایران عمل میکند. اعتراضات اولیه در ایران از سوی شهروندان و با مطالبات مشروع بر سر افزایش قیمت های کالاهای مصرفی ضروری و سرعت کند اصلاحات اقتصادی آغاز شد. (۲۸) با این حال حتی آن هایی که مخالف دولت هستند نیز جزو بخش بزرگی از شهروندان ایرانی هستند که احساسات ضدآمریکایی دارند. (۲۹)
در حالی که رسانههای غربی عموماً بر روی مسالمتآمیز بودن تجمعات سازمان مجاهدین خلق در کشورهایی نظیر فرانسه تأکید می کنند، حکومت ایران اعلام کرده چندین هسته ازاین گروه را که قصد برانگیختن خشونت در اعتراضات اخیر در ایران داشته اند، دستگیر کرده است. (۳۰) نباید فریب ظاهر اغواکننده تظاهرات سازمان مجاهدین خلق را خورد و آن ها را شهروندان معمولی ایران پنداشت که مطالبات مشروع خود را دنبال می کنند. باید به یاد داشت که این گروه، سازمانی تروریستی است و در کشوری که ادعا میکند به دنبال «آزادکردن» آن است، تقریباً منفور همه است.
جیم کری، روزنامهنگار و سردبیر ژئوپولیتیک آلرت است. تخصص وی در امور خاورمیانه و آسیا است.