بشارت رهایی

محمود رستمی:
بله ، کلیه افرادی که شرایط همدیگر را داشتیم که مثلا می خواستیم بیایم حدودا پنجاه تن از چند تا کمپ جزء جزء یک توضیح بدهم . من وقتی میگم کمپ یک کلیتی بعنوان صلاح الدین اردوگاه اسراء بود که چقدر آمار داشت نمی دانم . ولی در هر جزء هزار نفر نگه می داشتند از چند تا جزء که آنجا بودیم حدود پنجاه نفر فکر می کنم چون آمار مال چندین سال قبل هست . بعد پانزده تا بیست روز انجا ماندیم ایزوله بودیم یعنی با بقیه اسراء قاطی نبودیم یعنی کلا همه مسایل مان جدا بود بعد از پانزده تا بیست روز یک روز آمدند گفتند آماده شوید باید برید و هیچ وسیله ای با خودتان نبرید . چون هیچ وسیله ای هم نداشتیم که صبح زود بود ما را آوردند یک سالنی بود که در آن مسایل اداری حل و فصل می شد که وقتی وارد شدیم دیدیم که روی میز ها کارتن های لباس و پوتین هست . بعد آنجا به افراد لباس داده شد و پوتین داده شد و پوشیدیم و دیگر مثل خودشان شدیم و بعد اینها را که پوشیدیم حول وحوش یکی دو ساعت بعد با اتوبوس ما را به سمت اشرف بردند .
یک توضیحی راجع به آن نکته ای که شما گفتید بدهم ما آنموقع در دنیای کودکانه هیچ تصویری نداشتیم که کجا داریم می رویم؟ و این مسایل چطوری شکل گرفته است؟ واقعا رجوی بعد از شکستی که در فروغ خورده بود با بحران تشکیلاتی و نیروئی روبرو شده بود آنموقع جذب نیرو به این شکل بود که بصورت قاچاق با هزینه مثلا چهار پنج میلیون تومان آنموقع نیرو را از ایران می برد پاکستان ، چقدر آنجا می ماند ، چقدرش دستگیر می شد ، بعد نیرو را از آنجا می آورد عراق حالا این نیروئی که می آمد چه درصدی می آمد چقدرش می ماند یا جدا می شد می رفت. وقتی یک دفعه دو هزار نیروی جوان با میانگین سنی زیر بیست بیست وپنج سال بدون هیچ هزینه ای به اینها جذب شد این فقط بخاطر این بود که برای بقای خودش بود پر کند صندلی ها را بقول شما بتواند پرکند و اینرا بگوید . کما اینکه وقتی ما آمده بودیم می دیدیم افرادی را که خمیده بودند که همان آثار فروغ بود.

محمد حسین سبحانی:
خوب آقای رستمی ببخشید وسط صحبتهای تان خوب این نگاهی هست که الان دارید. من می خوام بدونم که آن احساسی که وقتی رسیدی به کمپ اشرف، احساس می کردی یک دنیای خوبی برایت باز شده؟

محمود رستمی:
دقیقا یعنی در ورود به اشرف اولا احساس فرد من و افراد مشابه من این بود که دیگه سرباز عراقی نیست و دیگر کابل نیست، دیگر گرسنگی نبود ، دیگه اینکه آدم آرزوی یک لیوان چای داشته باشد، نیست. خوب این یک دنیای جدیدی بود که آدم فکر می کرد رسید به آن چیزی که می خواست. صرفنظر از آن قتلگاه سیاسی و ایدئولوژیکی خیلی کوچکتر و کودکتر از این بودیم که بخواهیم انتخاب سیاسی کرده باشیم وقتی وارد آنجا شدیم دیدیم خیلی راحت می توانیم بچرخیم ، دیگه شرایط اردوگاه نیست وبرای همین یک دنیای جدیدی بود و یکسری جاذبه هایی داشت. به هر حال آن اوایلش یک خوشحالی داشت وقتی وارد آنجا شدیم خیلی راحت بگویم حتی با تضاد های افراد داخل اشرف مواجه نبودیم . مثلا ما نمی فهمیدیم که تضاد چیه افرادی که آن تو هستند با چه مشکلاتی دارند دست و پنجه نرم می کنند یا مشکلاتی که انها دارند چیه ، نمی دونم، می توانم منظورم را برسانم یا نه . یعنی ما مادون حتی تضادهایی خود بچه های داخل اشرف هم بودیم مثل یک بچه ای که پا شده بودیم و رفته بودیم توی محیطی که خوب بهداشتش، تغذیه اش و مینمم های آزادیش دو تا دنیا فاصله داشت با اردوگاه اسرای جنگی . برای همین طبعا یک سری جاذبه هایی داشت ، جدید بود خوشحال بودیم، واقعا خوشحال بودیم و نگرانی هم ته ذهن مان بود به هر حال برگشتی هم داره یا نه . ما ایرانی هستیم مثلا من سرباز این مملکت بودم خدمت کرده بودم زخمی شده بودم و دوسال اسارت کشیده بودم بلاخره می تونم یک روزی برگردم به ایران یا نه اینها ته ذهن مان هم بود نمی دونم تونستم جواب بدهم یا نه .

محمد حسین سبحانی :
بله من دوست دارم که این دودنیایی که آقا محمود می گوید توضیح بدهم . من خودم آنموقع تو همین کمپ اشرف بودم در هر صورت می خواهم که بینندگان یک تصویر واقعی از آن شرایط داشته باشند. انموقع سازمان در اوج استیصال آمد و دست به این عملیات نظامی ( فروغ جاویدان یا دروغ جاویدان یا مرصاد ) زد که در واقع برای هر کسی که یک مینمم اطلاعات نه تنها نظامی، یک اطلاعات اولیه دانستنی ها را می دونست می فهمید که درواقع رفتن توی جاده ای که نمی دونم از مهران تا کرمانشاه سیبل بشه با همه نیروها تا هواپیماهای ایرانی راحت بتوانند بمباران کنند ، کاری اشتباه هست. همه می دونستند که این عملیات صد در صد اشتباه هست ولی رجوی در واقع همه افراد را فدای این موضوع می کرد تا این بن بست استراتژیکی را نشان ندهد . چون رجوی می گفت که صلح طناب دار رژیم هست. یعنی اینکه صلح صورت نمی گیرد بنابراین در این شکافی که بین جنگ ایران عراق وجود دارد ما می توانیم عملیات نظامی انجام بدهیم تا در نقطه ای که به آن توانمندی لازم رسیدیم می رویم تهران را فتح می کنیم . ولی یک لحظه با این شوک روبرو شد ، آتش بس بین ایران و عراق برقرار شد و صلح بر قرار شد. بنابراین در درون تشکیلات رجوی در معرض این سئوال قرار گرفت که خوب چی گفتیم و چی شد؟ بنابراین برای اینکه این سئوال را از ذهن نیروهای سازمان پاک کند آمد هزار و چهارصد تن را به کشتن داد و بیش از هزار نفر را مجروح از ناحیه دست و پا کرد. و بعد برای جبران این بحران نیرویی و تشکیلاتی و استراتژیکی آمد نیروهایی را که همانطور که محمود توضیح داد درواقع هیچ سبقه سیاسی و شناخت کافی از سازمان مجاهدین نداشتند و طبعا اکثرشان برای اینکه از چاله در بیایند، آمدند و در چاه افتادند. خیلی تعبیر قشنگی را آقا محمود کرد که ما مادون تضاد و تناقض بودیم. در آن مقطع کل افراد سازمان دچار تناقض بودند که چی شد به اینجا رسیدیم؟ ولی این دوهزار نفر که معادل باقی مانده افراد در سازمان بودند در واقع اساسا با این تضاد نه تنها مواجه نبودند، بلکه بسیار هم بشاش شاد و سرحال بودند ، به دلایلی که آقای رستمی توضیح داد از یک فضای حداقل گرسنگی و شلاق خوب فرد حداقل خارج می شود. منم خودم در دوران حبس در زندان ابوغریب با شلاق و چوب شکنجه و تحقیر و مزدوران صدام حسین آشنا بودم ، خوب طبیعی پس که این دوتا دنیایی که اقای رستمی بدرستی توضیح داد واقعا یک عده ای غمگین و متناقض و شوهر از دست داده و زن از دست داده ، بچه ها را تو آن مقطع می خواستند به اروپا بفرستند. این یک دنیا بود، در دنیای دیگه افرادی دیگری بودند، بعد دوهزار نیروی جدیدی آمده که خلاصه از یک چاله ای فکر می کرده بیرون آمده خوب حالا طبعا آن گرسنگی اردوگاه را نداره و غذا حداقل به اندازه کافی وجود داره دیگه آن شلاق وجود نداره بنابراین یک دنیای جدیدی وارد شدند خوب بدرستی توضیح دادید آقای رستمی.
آقای رستمی کی به اصطلاح کم کم این احساس یا دنیا فرو ریخت؟ چطوری این پروسه را گذارندی؟ خوب موقعیت های زیادی بوده که می تونستی جدا بشی، چی شد که نتونستی جدا بشی؟

محمود رستمی:
این سئوالی هست که زیاد میشه و واقعا هم سئوال حقی هست. از وقتی که آمدم بیرون تماس داشتم با خانواده با افراد مختلف افراد با دیدگاههای مختلف خوب چرا وایستادی ؟ الان چرا مثلا قبلش نیومدی؟ آیا واقعا نمی توانستی ؟ تو این مدت چرا می شد تو مقطع های مختلف اگر صرفا شکل فیزیکی خارج شدن را آدم نگاه کنه ولی اگر نفهمیم که شرایط ما چی بوده قابل فهم نیست.
کسانی که چنین حرفی می زنند ببینید اولا که ما تحت تاثیر مغزشوئی بودیم به هر حال حرفها روی ما تاثیر داشت که این تنها راه مثلا آوردن آزادی به ایران هست، این تنها راه برابری در ایران هست ، این الگویی هست مثل همه انقلابهای دیگر و مثل همه مبارزه های دیگر . پس باید تحمل کرد، این یک سمت قضیه بود . سمت دوم اینکه خوب تو ایران اگر بریم چی میشه؟ به هر حال آلوده این داستان شدیم، یک پرونده ای درست شده ، بریم بیرون کجا را داریم ؟ یا باید بریم اعدام بشیم یا باید بریم زندانی بشیم غیر ازخودمان خانواده مان تحت فشار قرار بگیرند. یعنی انتخابی که کرده بودیم نمی فهمیدیم مجبور بودیم که بمونیم ضمن اینکه تا وقتی که دوران صدام بود اصلا نمی شد از آنجا خارج شد، بزرگترین گناه تشکیلاتی اعلام جدائی بود. چه کارهائی که نمی کردند با افرادی که می خواستند جدا بشوند آن چیزهایی که ما می دیدیم به چشم و چیزهائیکه بعدها من آمدم بیرون فهمیدم که افراد چی کشیدند، چیزهایی که در خفا زندان شکنجه آزار دیگه همه چیزهایی که خودتان خیلی بهتر می دونید. من خواندم آن داستان شما را یا افراد مشابه شما را . همه این پارامتر ها دست بدست هم می دادند که آدم خودش را مجبور و محکوم میدید که آنجا بماند و این نه به این معنی که با همان دیدگاه روز اول بودیم نه به این معنی که بازم همان فضا را داشتیم . ما یواش یواش دیدیم که نه حرف از آزادی زدن فقط شعار هست ما مینیمم های آزادی را در تشکیلات نداشتیم یک رابطه دوستانه هزار تا مارک می خوردیم ، وقتی دونفر آدم با هم دوست می شدند هم فکرند به هر حال خوششان میاد از همدیگر . اگر ما دونفر با همدیگر دووعده غذا سر یک میز می نشستیم مارک می خوردیم، مارکهایی مثل شعبه سپاه پاسداران ونمی دونم مزدور سپاه پاسداران گرفته تا مارکهایی که گفتنش شرم آور هست. ولی خیلی راحت اینها را به ما می گفتتند برای اینکه این مارکها را نخوریم مجبور بودیم خودمان را منطبق کنیم یعنی واقعا به جبر چون فکر می کردیم که هیچ راهی دیگر نیست خارج شدن از سازمان در یک دوره ای که دولت عراق هست دولتی که معلوم نیست بر اساس چه قانونی اسیر جنگی را تحویل سازمان داده است واقعا یک کار کثیف و پست و پلیدی هست که اسیر جنگی اطلاع ندارد و متوجه نمی شود که حقوقش چیه ولی بهر حال در دنیا شناخته شده است. دیگه که مظلوم تر از اسیر جنگی کیه ؟ رو چه حسابی این معامله را کرد اجازه داد که مثلا سازمان بیاد این نیرو ها را ببرد، پس اینقدر رابطه عمیق دارند با همدیگر خوب بیرون از سیاج یعنی چی یعنی افتادن بدست نیروهای صدام دیگه پس این تا وقتی که صدام بود یعنی واقعا هیچ راهی نبود البته بودند افرادی که جدا شدند و به تن خریدند شرایطی که وجود داشت

محمد حسین سبحانی:
حالا من سئوال دیگری را درواقع به شکل دیگری مطرح می کنم خوب آن مقطعی که شما وارد سازمان مجاهدین شدید، گفتید اواخر سال 68 بود. در واقع آن مقطع، مقطعی بود که لایه های بالایی تشکیلاتی سازمان در واقع در معرض نشستهای انقلاب ایدئولوژیکی یا طلاقهای اجباری قرار گرفتند . وقتی طلاقها شروع شد، همه در سازمان اجبارا طلاق گرفتند. خوب شما آن تبلیغات هایی که شبها تلویزیون سیمای آزادی که شما در اردوگاه می دیدید در هر صورت یک فضایی می دیدید خوب این بحث طلاقهای اجباری و خلاصه ممنوعیت ازدواج این بحثها اصلا برای شما مطرح شد یا نشد یا اگر شد کی شد ؟

محمود رستمی :
بله سال هفتاد بود یک مجموعه نشستهایی شروع شد. نشست دور اول و دور دوم و دور سوم . ما که دیگه آخرین لایه های این سازمان بودیم آخرین دور این نشستها را رفتیم که فکر می کنم دور سوم بود . آنموقع اصلا چیزی از لایه بندی و رده بندی را نمی فهمیدم ولی می فهمیدیم که یک بحث جدی هست که افراد را می برند انهائیکه مسئول تر از ما بودند لایه های بالاتر بودند و واکنش افراد هم واکنش های متفاوتی بود خیلی ها در هم ریخته، شکسته و درب و داغون بودند ، مثل مال باخته ها . خیلی ها سئوالات عجیب وغریبی داشتند، خیلی ها بصورت انطباقی شور فتور نشان می دادند، یک واکنشهای اینطوری می دیدیم از افراد. توی ذهن ساده ما تحلیل می کردیم که الان چه وضعی هست تا اینکه خودمان را وارد این نشستها کردند. اول این را بگم ببخشید من اینرا توضیح ندادم که من در ورود بعنوان رزمنده وارد ارتش آزادیبخش شدم ، یعنی بدون اعتقادات مذهبی و مجاهد نباشم. چون این امکان را به من داده بودند دافعه زیادی داشتم آنموقع از کل این داستان بعد تا دوازده سیزده سال هم هیچوقت در تشکیلات سازمان وارد نشدم بعنوان رزنده ارتش آزادی بخش بودم.

محمدحسین سبحانی:
یعنی آنان از ابتدا پذیرفتند که ایدئولوژی سازمان را شما اعتقاد نداشته باشید و ارتش آزادی بخش برای همین بود می خواستند بگند که شما عضو ارتش آزادی بخش هستید ؟

محمود رستمی:
بودند افراد دیگری که مشابه من بودند بعضی ها مارکسیست بودند و بعضی ها هم لائیک بودند یعنی ایدئولوژی سازمان را قبول نداشتند تا اینکه ما وارد این نشستها شدیم که یادم هست اولین بار رجوی آمد و در جلسه گفت از این به بعد دیگه زن خبری نیست یعنی به همین سادگی شروع کرد. بعد دیگه مجموعه نشستها شروع شد. خوب بین این افراد، افرادی بودند که متاهل بودند همسرشان در سازمان بود. بین اینها افرادی بودند که همسر خارج از سازمان داشتند . یک عده زیادی هم مثل ما چون لایه های آخر بودیم و جوان بودیم مجرد بودیم. بین این افراد افرادی بودند که در فروغ همسرشان کشته شده بود ، یا در عملیاتهای دیگر کشته شده بود، در تمامیت این رجوی آمد اینرا نفی کرد. گفت ازدواج و زن گرفتن و شوهر کردن ضد مبارزه هست، زندگی طلبی هست، خمینی گرائی هست. خلاصه با یک سس فمینیستی آزادی و برابری و رشد و ارتقای زن خلاصه همینجوری به خورد افراد می دادند. من یادم هست روز دوم یا سوم نشستها مرا صدا کردند و گفتند نظرت راجع به این نشستها چیه ؟ من همان موقع گفتم والا من عقیده شما را ندارم من چیزی را بعنوان رهبری عقیدتی را قبول ندارم . یعنی معامله ای بود که به اسم رهبری که محرمیت باشه نه می کنم و نه قبول دارم همینجوری هم وارد این سازمان شدم ولی خوب نیامدم که تو سازمان زن بگیرم هر کاری که بقیه می کنند منم می کنم . یعنی مشکل من الان این نیست و تو سن سالی هم نبودم واقعا مثلا نیاز جدی بهش داشته باشم، ولی یک احساسی داشتم که یک نوع شارلاتانیزم ، یک نوع کلاهبرداری ، یک نوع دروغ و واقعا دجالیت بود.

محمد حسین سبحانی :
این نگاه الان شماست یا همان موقع اینطوری فکر می کردید؟

محمود رستمی :
دقیقا آن موقع ببینید من هشت ماه، نه ماه اصلا نه قبول کردم و نه وارد شدم. یعنی اصلا می گفتم این چطوری می شه که یکی خودش را محرم زن همه بداند . خیلی ببخشید خیلی سریع میگم و مجبورم سریع بگم این چطور حرف زدنی هست ؟ حتی به لحاظ ذهنی حتی در تئوری به لحاظ گفتنش اصلا از کجاست و منشاء این قدرت چیه ؟ مگر قرون وسطی هست آن هم توی این دوران بعد هم که ادعا می کند که به لحاظ آگاهی نوک پیکان تکامل هست. خلاصه ولی خوب نمی تونستم که تبلیغات منفی علیه اش بکنم که تنها هنر این بود که خودم را در حاشیه نگه دارم تا اینکه یک جائی به من گفتند که بلاخره با ید یک چیزی را امضاء کنی واقعا شاید بگم پنج بار، شش بار خانم عذرا علوی طالقانی (سوسن) آنموقع فرمانده محور ما بود و فریدون سلیمی مرا در نشستهای چهار پنج ساعته نشستهای اجباری زیر فشار گذاشتند که بلاخره باید قبول و امضاء کنی .

ادامه دارد

------------