پژوهش فرح شیلاندری در باب فرقه بودن سازمان مجاهدین خلق
1401
“آیا سازمان مجاهدین خلق فرقه است؟”، عنوان پژوهشی است که در ماه گذشته توسط یک پژوهشگر ایرانی درباره سازمان مجاهدین خلق در تارنمای پژواک ایران منتشر شد. فرح شیلاندری، پژوهشگر و مترجم حوزههای تخصصی روانشناسی و آموزش و پرورش، در مقالهای علمی-پژوهشی به این پرسش پاسخ دقیقی میدهد. در این پژوهش، شیلاندری تلاش کرده است با نگاهی بیطرفانه نخست به بررسی معنا و مفهوم فرقه، ریشهها و چگونگی پیدایش فرقهها، ویژگیهای مشترک آنها و سپس به بررسی تطبیقی تشکیلات مجاهدین خلق با فرقه های شناخته شده در جهان بپردازد. او با نگاهی روانشناسانه ویژگیهای رهبران فرقهها، اعضا، تکنیکهای مورد استفاده در عضوگیری، روابط مالی و چگونگی کنترل ذهن اعضا را بررسی میکند.
فرح شیلاندری برای تدوین این پژوهش از منابع فارسی و انگلیسی بهره گرفته است. این پژوهشگر در بخش کارشناسی ویژگیهای فرقهها و رهبرانشان به منابعی از پژوهشگران غربی به ویژه جینجا لالیچ ارجاع داده است و در بخش تطبیقی این ویژگیها با مجاهدین خلق و رهبران آن، به مصاحبهها، کتاب ها، مقالات و مطالب نوشته شده توسط یا درباره برخی از اعضای جدا شده از جمله حنیف حیدرنژاد، سیامک نادری، فرشته هدایتی، محمد رجوی و امین گل مریمی استناد کرده است، افرادی که به نوشته این پژوهشگر، خود سالها تجربۀ زندگی در تشکیلات سازمان مجاهدین را داشته و پس از غلبه بر ترسها و تردیدهای خود، به نوشتن یا سخن گفتن دربارۀ تجربۀ زیستۀ خود پرداختهاند.
در بخش نتیجه گیری این پژوهش، شیلاندری اذعان میکند که مستنداتی که در این پژوهش مورد نقل قول و استناد قرار گرفته است، نشان میدهند که “سازمان مجاهدین خلق ایران مشترکات صد درصدی ِ بسیاری با فرقه های شناخته شدۀ جهان دارد و همان ویژگی ها را نمایندگی می کند”. او انگیزهاش از طرح این موضوع را آگاهی بخشی و روشنگری اذهان عمومی درباره مناسبات و روابط فرقه رجوی با مراکز قدرت ذکر میکند و بر لزوم درس گرفتن از تاریخ تاکید میکند.